"Όταν η τέχνη του ρητορεύειν συναντά την τέχνη του γράφειν: Αναπτύσσοντας ρητορικές δεξιότητες με τη συνδρομή της δημιουργικής γραφής"

Αραβανή Ευαγγελία, ΣΕΠ στο πρόγραμμα «Δημιουργική Γραφή», Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (Ε.Α.Π), Διδάσκουσα Σχολής Επιστημών Αγωγής, Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Ε.Κ.Π.Α Διδακτική μεθοδολογία - Διδακτική Νέων Ελληνικών

Μπλιούμη Αγλαΐα, ΣΕΠ στο πρόγραμμα «Δημιουργική Γραφή», Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (Ε.Α.Π), Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Γερμανικής Φιλολογίας, Ε.Κ.Π.Α. Γερμανική Λογοτεχνία και Πολιτισμός

Περίληψη Εισήγησης

«Η Δημιουργική γραφή έχει ιστορία, παρελθόν και δεν είναι προϊόν παρθενογένεσης. Στοιχεία της αναγνωρίζονται και εντοπίζονται σε αρκετές περιόδους της ιστορίας του ανθρώπινου γένους και συνδέονται με τη γενικότερη παρουσία και εξέλιξη της Ρητορικής» (Καρακίτσιος, 2012: 3). 

Η Ρητορική εννοείται ως η μέθοδος που ασχολείται με τη σύνθεση του προφορικού και γραπτού λόγου (έντεχνου και μη), επιτελεί κεντρικές λειτουργίες της διδασκαλίας τους και αποτελεί το βασικό εργαλείο που συνδέεται με τη διδασκαλία της λογοτεχνίας. Παράλληλα, η Δημιουργική γραφή χρησιμοποιείται διττά, καθώς υπονοεί την ικανότητα να ελέγχει και να δαμάζει κανείς τις δημιουργικές σκέψεις, μετατρέποντάς τες σε γραφή (Σουλιώτης, 1995), αλλά «εμπεριέχει στην ευρεία του σημασία και το σύνολο των διάφορων εκπαιδευτικών πρακτικών και τεχνικών που στοχεύουν στην κατάκτηση συγγραφικών (λογοτεχνικών) δεξιοτήτων» (Καρακίτσιος, 2016: 23). Ως εκ τούτου ο άρρηκτος συνδετικός δεσμός τους είναι εμφανής. Άλλωστε κάθε έργο τέχνης κρύβει ή αποκαλύπτει ένα μήνυμα, ανοίγει έναν διάλογο, γεννά έναν εσωτερικό μονόλογο, δίνει αφορμή για μια συζήτηση, αφηγείται μιαν ιστορία, θέτει προβληματισμούς και κριτικά ερωτήματα, προσπαθεί να πείσει, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης για παραγωγή δημιουργικού λόγου. Συνεπώς, σκοπός της παρούσας ανακοίνωσης είναι να καταδειχθεί η διάδραση μεταξύ Ρητορικής και Δημιουργικής γραφής, πώς δηλαδή εμπεριέχονται στοιχεία Δημιουργικής γραφής στη Ρητορική, εφόσον η Δημιουργική γραφή προβλέπει μεταξύ άλλων στη βελτίωση του ύφους ενός κειμένου, αλλά και με ποιους τρόπους η Ρητορική ανατροφοδοτεί τη Δημιουργική γραφή. Στην ανακοίνωση θα παρουσιαστούν πρακτικές ασκήσεις και δραστηριότητες, προκειμένου να δειχθεί ο παραπάνω στόχος στη διδακτική πράξη της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Συγκεκριμένα θα δειχθούν τόσο "ελεύθερες" ασκήσεις και δραστηριότητες χωρίς πρότυπο όσο και αντίστοιχες στη βάση λογοτεχνικού προτύπου, προκειμένου να συζητηθεί η συνδρομή της Ρητορικής (σχήματα και φιγούρες) στην παραγωγή και βελτιστοποίηση λόγου.

Λέξεις - Κλειδιά: δημιουργική γραφή, διδακτική της λογοτεχνίας, τεχνικές παραγωγής λόγου, ελεύθερη έκφραση, ρητορική

Βιογραφικά Εισηγητριών

Αραβανή Ευαγγελία

Η Ευαγγελία Αραβανή σπούδασε κλασική φιλολογία στη Φιλοσοφική Σχολή του Ε.Κ.Π.Α. Είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών με ειδίκευση στη θεωρία και την πράξη της διδασκαλίας και της αξιολόγησης και διδακτορικού διπλώματος στη διδακτική της Λογοτεχνίας. Παράλληλα εκπονεί μεταδιδακτορική έρευνα στο Π.Τ.Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα: «Παιδαγωγικές, ψυχολογικές και διδακτικές διαστάσεις της Λογοτεχνίας». Από το 2007 διδάσκει σε προπτυχιακό και μεταπτυχιακό επίπεδο στα Πανεπιστήμια Αθηνών, Κρήτης, Μακεδονίας και Πελοποννήσου. Σήμερα διδάσκει στο Π.Τ.Δ.Ε. του Ε.Κ.Π.Α και στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο. Το επιστημονικό, ερευνητικό και συγγραφικό της έργο επικεντρώνεται στη διδακτική μεθοδολογία της Νέας Ελληνικής Γλώσσας και Λογοτεχνίας με δημοσιεύσεις σε ελληνικά και διεθνή επιστημονικά περιοδικά και πρακτικά συνεδρίων.

Μπλιούμη Αγλαΐα

Η Μπλιούμη Αγλαΐα είναι απόφοιτος του τμήματος Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΑΠΘ, διδάκτωρ Γερμανικής λογοτεχνίας του Ελεύθερου Πανεπιστημίου του Βερολίνου, ΣΕΠ στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο, μόνιμη Επίκουρος Καθηγήτρια στο τμήμα Γερμανικής Γλώσσας και Φιλολογίας του ΕΚΠΑ. Ερευνητικά ενδιαφέροντα: Σύγχρονη μεταναστευτική λογοτεχνία, Διαπολιτισμική Γραμματολογία, Λογοτεχνία και Σημειωτική, Διδακτική της Λογοτεχνίας και του Πολιτισμού.